Pacjent z podejrzeniem IBS w gabinecie lekarza POZ

Medycyna rodzinna Terapia 2025, 12 ( 455 ) : 80 - 90

Pacjent z podejrzeniem IBS w gabinecie lekarza POZ

A patient with suspected IBS at the primary care physician's office

Autorzy:

dr n. med. Anna Pietrzak

Summary: Irritable bowel syndrome is a chronic disease of unknown cause, manifested by abdominal pain and irregular bowel movements. According to the latest data, the symptoms affect approximately 10–13% of the world's population, making IBS one of the most common functional disorders (currently referred to as brain-gut axis interaction disorders). A constellation of symptoms and their duration are sufficient for diagnosis; routine diagnostic imaging or endoscopy is not required. The disease may overlap with organic disorders of the gastrointestinal tract (e.g., diverticulosis, celiac disease) or coexist with other functional disorders. An increasingly important role in the etiopathogenesis is attributed to changes in the microbiota, leading to leakage of the intestinal epithelium, minimal inflammation in the intestinal wall tissues and associated irreversible remodeling of nerve endings, which affects the conduction and contractility of the gastrointestinal wall. Treatment is multidirectional and is based on dietary modifications, psychotherapy, and pharmacotherapy including antispasmodics, rifaximin, and symptomatic drugs used depending on the form of the disease. In later stages, neuromodulators such as amitriptyline may be used. The most important part of the treatment is conversation, aimed at reassuring the patient, explaining the nature of the condition, its chronicity, the lack of effective cure, and the need for systematic monitoring of symptoms.

Keywords: irritable bowel syndrome, diagnosis, treatment

Słowa kluczowe: zespół jelita drażliwego, diagnostyka, leczenie

Zespół jelita drażliwego (irritable bowel syndrome, IBS) jest przewlekłą chorobą o nieustalonej dotąd przyczynie, manifestującą się bólem brzucha i zmiennym rytmem wypróżnień. Według najnowszych danych objawy dotyczą ok. 10–13% populacji świata, co czyni IBS wciąż jedną z najczęstszych chorób czynnościowych (obecnie nazywanych zaburzeniami interakcji osi mózgowo-jelitowej). Do rozpoznania wystarczy konstelacja objawów i czas ich trwania, nie jest wymagane rutynowe pogłębianie diagnostyki o badania obrazowe czy endoskopowe (1,2). Choroba może nakładać się na schorzenia organiczne przewodu pokarmowego (np. uchyłkowatość, choroba trzewna) lub współwystępować z innymi zaburzeniami czynnościowymi (3). W etiopatogenezie coraz większą rolę przypisuje się zmianom mikrobioty, prowadzącym do rozszczelnienia nabłonka jelitowego, powstania minimalnego zapalenia w tkankach ściany jelita i związanej z nim nieodwracalnej przebudowy zakończeń nerwowych, co wpływa na zaburzenia przewodzenia i kurczliwości ściany przewodu pokarmowego (4). Leczenie jest wielokierunkowe i opiera się na modyfikacjach dietetycznych, psychoterapii i farmakoterapii, obejmującej leki rozkurczowe, ryfaksyminę i leki objawowe, stosowane w zależności od postaci choroby. W dalszych etapach można zastosować neuromodulatory, takie jak amitryptylina. Najważniejsza w postępowaniu jest rozmowa, mająca na celu uspokoić pacjenta, wyjaśnić mu naturę schorzenia, jego przewlekłość, brak możliwości skutecznego wyleczenia i konieczność systematycznego kontrolowania objawów (5,6).

Zaloguj się i przeczytaj bezpłatnie całą treść artykułu.

Nie masz jeszcze konta dostępowego?
Zarejestruj się bezpłatnie, a otrzymasz:
* dostęp do wszystkich doniesień oraz pełnych tekstów artykułów naukowych w naszej Czytelni,
* prawo do bezpłatnego otrzymywania newslettera "Aktualności TERAPIA" z przeglądem interesujących i przydatnych wiadomości ze świata medycyny oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce i na świecie,
* możliwość komentowania bieżących wydarzeń oraz udziału w ciekawych quizach i konkursach.
Zapraszamy serdecznie, dołącz do naszej społeczności.

Czytelnia on-line

Medycyna rodzinna Terapia 2025, 12 ( 455 ) : 80 - 90