Czytelnia on-line

Medycyna rodzinna Terapia 2026, 3 ( 458 ) :  126  -  128

Fenyloketonuria: ABC dla lekarza POZ

Phenylketonuria: ABC for Family Doctors and Pediatricians

Summary: Phenylketonuria (PKU) is a genetically determined inborn error of metabolism characterized by phenylalanine hydroxylase (PAH) deficiency. This deficiency leads to the accumulation of phenylalanine in the blood. Especially high phenylalanine concentrations cause brain dysfunction. If untreated, brain dysfunction results in severe intellectual disability, epilepsy and behavioral problems. Early diagnosis is based on newborn screening, and if treatment is started early and continued, intelligence is within normal limits with some suboptimal neurocognitive function. Dietary restriction of phenylalanine has been the mainstay of treatment although outcomes are suboptimal and patients often find the treatment difficult to adhere to. Pharmacological treatments are available, such as tetrahydrobiopterin (sapropterin and sepiapterin), which is effective in patients with milder PKU, and pegylated phenylalanine ammonia lyase, which requires daily subcutaneous injections. This article is addressed to GP’s with some practical advices concerning everyday life of PKU patient.
Keywords: phenylketonuria, phenylalanine, diet for life, low-phenylalanine diet
Słowa kluczowe: fenyloketonuria, fenyloalanina, leczenie żywieniowe, dieta niskofenyloalaninowa

Fenyloketonuria (PKU) to najczęstsza wada wrodzona w metabolizmie aminokwasów. Jest ona spowodowana mutacjami genu kodującego enzym: hydroksylazę fenyloalaninową (PAH). Enzym ten jest zlokalizowany w wątrobie i bierze udział w reakcji przekształcania aminokwasu fenyloalaniny (Phe) w tyrozynę (Tyr). Mutacje prowadzą do całkowitego braku lub znacznego ograniczenia aktywności PAH, co powoduje wzrost stężenia fenyloalaniny we krwi (1).

W Polsce częstość występowania PKU wynosi 1 : 7000 żywych urodzeń, tzn. rocznie rodzi się w naszym kraju około 60–70 chorych dzieci (2). PKU dziedziczy się autosomalnie recesywnie, co oznacza, że chore dziecko otrzymuje po jednym nieprawidłowym genie wywołującym PKU od każdego z rodziców. W populacji polskiej co 46. osoba jest zdrowym nosicielem nieprawidłowego genu PKU.

Zdjęcie: Photogenica.

Zaloguj się i przeczytaj bezpłatnie całą treść artykułu.

Nie masz jeszcze konta dostępowego?
Zarejestruj się bezpłatnie, a otrzymasz:
* dostęp do wszystkich doniesień oraz pełnych tekstów artykułów naukowych w naszej Czytelni,
* prawo do bezpłatnego otrzymywania newslettera "Aktualności TERAPIA" z przeglądem interesujących i przydatnych wiadomości ze świata medycyny oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce i na świecie,
* możliwość komentowania bieżących wydarzeń oraz udziału w ciekawych quizach i konkursach.
Zapraszamy serdecznie, dołącz do naszej społeczności.

Inne prace autorów:

Dodaj komentarz