Czytelnia on-line

Medycyna rodzinna Terapia 2025, 12 ( 455 ) :  32  -  35

Leczenie zaburzeń depresyjno-lękowych u osób z niepełnosprawnością intelektualną w praktyce lekarza rodzinnego

Treatment of depressive and anxiety disorders in people with intellectual disabilities in general practice

Summary: Introduction Depressive-anxiety disorders (DAD) occur in 20–40% of people with intellectual disability (ID) and constitute a significant clinical problem. The clinical presentation differs from the typical presentation, which complicates diagnosis and treatment in primary care (PCC). Objective The aim of this article is to present proposals for the diagnosis and treatment of DDD in people with ID in general practice, based on the latest scientific findings. Methods A literature review was conducted in PubMed, Cochrane, and Polish medical journals. International guidelines (NICE, APA) and available clinical trials were considered. Results Diagnosis requires the use of adapted tools (e.g., GDS-LD, ADAMS, Mini PAS-ADD) and active collaboration with caregivers. The best-documented form of psychotherapy is cognitive-behavioral therapy (CBT), in versions adapted for people with ID. In pharmacological treatment, SSRIs (sertraline, escitalopram, fluoxetine) are the first-line medications. In refractory cases, SNRIs (duloxetine, venlafaxine) or mirtazapine are used. Key principles include: "start low, go slow", avoiding polypharmacy, and monitoring safety (particularly the risk of suicide, cardiovascular effects, and drug interactions). Conclusions The family physician plays a central role in the diagnosis and treatment of ED in individuals with ID. Combining psychotherapy, pharmacotherapy, and caregiver support yields the best clinical outcomes and improves patients quality of life.
Keywords: intellectual disability, depressive and anxiety disorders, pharmacotherapy, psychotherapy, family doctor
Słowa kluczowe: niepełnosprawność intelektualna, zaburzenia depresyjno-lękowe, farmakoterapia, psychoterapia, lekarz rodzinny

Zaburzenia depresyjno-lękowe są jednym z najistotniejszych problemów zdrowia psychicznego w populacji osób z niepełnosprawnością intelektualną (NI). Badania populacyjne wskazują na ich występowanie u co 2.–5. osoby z tą niepełnosprawnością (1–3). Obraz kliniczny bywa nietypowy: zamiast smutku czy anhedonii dominują drażliwość, agresja, zaburzenia snu, regres umiejętności czy nasilona somatyzacja (4). Z tego względu wielu pacjentów nie otrzymuje odpowiedniego rozpoznania, a leczenie opóźnia się o miesiące lub lata (5).

Zdjęcie: Photogenica.

Zaloguj się i przeczytaj bezpłatnie całą treść artykułu.

Nie masz jeszcze konta dostępowego?
Zarejestruj się bezpłatnie, a otrzymasz:
* dostęp do wszystkich doniesień oraz pełnych tekstów artykułów naukowych w naszej Czytelni,
* prawo do bezpłatnego otrzymywania newslettera "Aktualności TERAPIA" z przeglądem interesujących i przydatnych wiadomości ze świata medycyny oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce i na świecie,
* możliwość komentowania bieżących wydarzeń oraz udziału w ciekawych quizach i konkursach.
Zapraszamy serdecznie, dołącz do naszej społeczności.

Inne prace autorów:
  • dr n. med. Agnieszka Koźmin-Burzyńska 1). Zakład Psychiatrii, Katedry Neurologii, Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, 2). Klinika Rehabilitacji Psychiatrycznej, Górnośląskie Centrum Medyczne Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
  • lek. Paweł Pawlica 1). Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, 2). Zakład Promocji Zdrowia i Leczenia Otyłości, Katedra Patofizjologii, Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
  • mgr Maria Całka Katedra i Klinika Psychiatrii Dorosłych, Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Dodaj komentarz