Czytelnia on-line

Medycyna rodzinna Terapia 2025, 12 ( 455 ) :  105  -  110

Okno programowania metaboliczno-immunologicznego: znaczenie diety u kobiety ciężarnej z uwzględnieniem suplementacji witamin, składników mineralnych i probiotyków

The Window of Metabolic and Immunological Programming: The Role of Diet in Pregnancy focusing on vitamin, mineral, and probiotic supplementation

Summary: The prenatal period is increasingly recognized as a critical window for metabolic and immunological programming, shaping long-term health trajectories from childhood into adulthood. According to the Developmental Origins of Health and Disease (DOHaD) framework, maternal nutrition, environmental exposures, and psychosocial stressors during pregnancy can induce lasting epigenetic, structural, and physiological changes in the offspring. These alterations increase the risk of chronic diseases, including obesity, type 2 diabetes, hypertension, and neurodevelopmental disorders. Nutritional deficiencies, maternal undernutrition, and restrictive eating behaviors related to famine, religious fasting, or inadequate dietary choices have been associated with impaired fetal growth, reduced nephron number, altered stress axis regulation, and elevated cardiometabolic risk later in life. Conversely, excessive maternal weight gain and high-fat dietary patterns predispose children to early insulin resistance, adiposity, and adverse endothelial function. Essential micronutrients such as folic acid, vitamin D, vitamin B12, iodine, calcium, and iron remain central to fetal development, and their supplementation should be an integral part of pediatric care. Recent evidence also highlights the importance of maternal gut microbiota in shaping infant immune competence and metabolic resilience. Probiotic supplementation with strains such as Lactobacillus rhamnosus or Bifidobacterium lactis may reduce the incidence of atopic disease and metabolic dysregulation, although clinical use requires careful evaluation due to potential risks such as gestational hypertension. For pediatricians and family physicians, awareness of these mechanisms is crucial. As first-line contacts for pregnant women and parents, they play a pivotal role in providing evidence-based dietary guidance, ensuring appropriate supplementation, and supporting preventive strategies that extend beyond pregnancy, fostering healthier outcomes for future generations.
Keywords: metabolic programming, maternal nutrition, dietary supplementation, probiotics, pregnancy, Developmental Origins of Health and Disease, DOHaD, metabolic disease
Słowa kluczowe: programowanie metaboliczne, żywienie podczas ciąży, suplementacja dietetyczna, probiotyki, ciąża, programowanie rozwojowe, DOHaD, choroby metaboliczne

Coraz więcej badań podkreśla, że okres prenatalny odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu zdrowia dziecka, zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłym życiu. Koncepcja programowania rozwojowego (Developmental Origins of Health and Disease, DOHaD) wskazuje, że czynniki środowiskowe działające na organizm w okresie płodowym i w pierwszych latach życia mogą prowadzić do trwałych zmian (1,2) strukturalnych i patofizjologicznych, które wpływają na ryzyko chorób przewlekłych w przyszłości. Do szkodliwych dla płodu czynników należą niedobory pokarmowe, stres matki, infekcje, zanieczyszczenia środowiska; poprzez indukowanie zmian w komórkach, zmieniają strukturę tkanek i narządów, ich metabolizm i regulację hormonalną (3,4,5). Dla lekarzy rodzinnych i pediatrów wiedza na temat tego zjawiska ma szczególne znaczenie. To oni, będąc pierwszym punktem kontaktu dla kobiet w ciąży i rodziców noworodków, mają realną możliwość wpływu na edukację i profilaktykę. W artykule przedstawiono kluczowe aspekty programowania metaboliczno-immunologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem roli diety, suplementacji dietetycznej oraz probiotyków.

Zdjęcie: Photogenica.

Zaloguj się i przeczytaj bezpłatnie całą treść artykułu.

Nie masz jeszcze konta dostępowego?
Zarejestruj się bezpłatnie, a otrzymasz:
* dostęp do wszystkich doniesień oraz pełnych tekstów artykułów naukowych w naszej Czytelni,
* prawo do bezpłatnego otrzymywania newslettera "Aktualności TERAPIA" z przeglądem interesujących i przydatnych wiadomości ze świata medycyny oraz systemu ochrony zdrowia w Polsce i na świecie,
* możliwość komentowania bieżących wydarzeń oraz udziału w ciekawych quizach i konkursach.
Zapraszamy serdecznie, dołącz do naszej społeczności.

Inne prace autorów:
  • dr Joanna Michalina Jurek Dyrektor ds. Nauki i Rozwoju, Allergen Science Fundacja Na Rzecz Rozwoju Nauki, Centrum Medycyny Spersonalizowanej Allergen

Dodaj komentarz